12 năm trước, khi tìm một ngôi trường để An Nhiên – con gái của mình – theo học, tôi chọn Trường Quốc tế Canada (CIS), hiện là thành viên Tập đoàn Giáo dục EQuest, trước hết vì một vài lý do khá đơn giản.
Nhà tôi ở Quận 7 nên việc đi học của con sẽ rất thuận tiện. Nhưng điều khiến tôi chú ý hơn là cách ngôi trường được đầu tư ngay từ đầu. Thời điểm ấy chưa có nhiều trường quốc tế như bây giờ, vậy mà CIS đã có hồ bơi 50m chuẩn Olympic, hai rạp chiếu phim cùng hệ thống cơ sở vật chất khá bài bản. Là người từng có thời gian làm trong lĩnh vực giáo dục, khi nhìn vào một ngôi trường, tôi thường để ý một điều: những người xây dựng ngôi trường đó thực sự muốn tạo nên điều gì?
Nhìn lại 12 năm, điều tôi cảm nhận rõ nhất là tâm huyết của những người đã và đang xây dựng, phát triển CIS để làm nên một môi trường quốc tế đúng nghĩa. Và chính những gì An Nhiên được trải nghiệm, được thử sức và trưởng thành tại đây khiến tôi tin rằng lựa chọn của mình khi ấy là đúng.
Tôi chọn trường quốc tế không chỉ để con giỏi tiếng Anh
Tôi muốn con lớn lên trong một môi trường mà từ nhỏ đã quen với việc giao tiếp, làm việc cùng người khác và tự tin nói ra suy nghĩ của mình.
Tôi cũng không muốn con chỉ học tốt những gì có trong sách. Sau này bước ra ngoài, bằng cấp quan trọng, nhưng vẫn còn những câu hỏi khác: Mình làm được gì? Có hòa nhập được không? Có biết hợp tác không? Có khả năng dẫn dắt không? Và nói theo cách tôi vẫn hay gọi vui, có đủ “lanh đời” không?
Có những điều không thể chỉ ngồi trong lớp nghe giảng mà có được. Các con phải được làm, được va chạm, được thử và đôi khi tự tìm cách giải quyết vấn đề của mình.
Ở CIS, tôi thấy An Nhiên có khá nhiều cơ hội để trải qua những điều như thế.
Ngày còn nhỏ, con tham gia đội bơi của trường. Ở nhà vẫn là một cô bé nhỏ xíu, nhưng mỗi khi xuống hồ bơi, tôi lại thấy một An Nhiên rất khác. Đứng trước vạch xuất phát, ánh mắt con tập trung hẳn. Bơi tiếp sức còn cho con một trải nghiệm khác: mình không chỉ bơi cho bản thân. Một người chậm lại có thể ảnh hưởng cả đội, nhưng một người cũng có thể kéo cả đội tiến lên.
Những điều như vậy, tôi nghĩ người lớn không cần giảng quá nhiều. Cứ để các con tự trải qua, các con sẽ hiểu.
Lên lớp 10, vì lịch học nhiều hơn nên An Nhiên chuyển sang chơi cầu lông. Có lần con nói với tôi rằng các bạn đang chuẩn bị đi từ thiện. Tôi hỏi ngay:
“Tiền đâu mà các con đi?”
Hóa ra các bạn tự tổ chức một giải cầu lông, thu phí người tham gia, tự lo chi phí và sau cùng còn dư hơn 20 triệu đồng để làm từ thiện. Tôi vui không phải vì số tiền ấy. Điều khiến tôi vui là các con đã tự đứng ra làm một việc mình muốn, từ tổ chức, tìm người tham gia, tính toán chi phí đến xử lý những vấn đề phát sinh. Nhà trường và thầy cô cho các con không gian để thử, còn phần còn lại, các con phải tự xoay xở và chịu trách nhiệm.
Nhìn các con làm được như vậy, tôi thấy thứ các con nhận về còn nhiều hơn số tiền mang đi trao tặng.
Rồi năm ngoái, An Nhiên cùng các bạn tổ chức một Hackathon tại CIS với khoảng 1.500 thí sinh đến từ 30 quốc gia và huy động được khoảng 1 triệu USD từ các doanh nghiệp công nghệ.
Lần này thì tôi thực sự phải “wow”.
Tôi hiểu để tổ chức một sự kiện như vậy không hề đơn giản. Các con phải lên ý tưởng, chia việc, tìm nguồn lực và vận hành rất nhiều đầu việc trong nhiều ngày. Điều khiến tôi bất ngờ là ở tuổi đó, các con đã có thể đảm nhận một dự án có quy mô lớn, nhiều bên tham gia và rất nhiều việc phải tự mình xử lý.
Một lần khác, khi đang học lớp 10, An Nhiên mang về một business proposal cho tôi xem. Tôi động viên con thử trình bày và khá bất ngờ khi nghe con nói. Tôi làm kinh doanh nhiều năm, đã xem không ít business plan và proposal, nhưng không nghĩ một học sinh lớp 10 có thể trình bày một ý tưởng rõ ràng và có cấu trúc như vậy.
Sau đó, con còn hỏi tôi về những thuật ngữ kinh tế rồi hai mẹ con tranh luận với nhau. Tôi thích nhất chuyện đó. Không phải vì con biết thêm bao nhiêu thuật ngữ, mà vì con không ngại nói điều mình nghĩ, cũng không ngại bảo vệ quan điểm của mình trước mẹ.
Tôi nghĩ đôi khi điều nói lên nhiều nhất về một ngôi trường không phải là những gì người lớn kể về học sinh, mà là những gì các em thực sự có thể tự mình làm được.
Sau 12 năm, điều tôi nhìn thấy rõ nhất không nằm ở bảng điểm
Tôi còn nhìn thấy sự trưởng thành của An Nhiên ở một điều khác: con dần biết mình thích gì.
Khoảng lớp 8, lớp 9, An Nhiên vẫn chưa biết sau này muốn học gì. Tôi chỉ để ý thấy con chụp ảnh rất đẹp. Cùng một đĩa đồ ăn, tôi chụp thì xấu quắc, nhưng con cầm máy lên lại khác. Con để ý đến bố cục, màu sắc và ánh sáng. Đi Hội An, con thích chụp những khung cửa, góc phố. Đi châu Âu về, có những bức ảnh tôi nhìn mà thấy giống poster. Tôi mới nói:
“Có vẻ con rất giỏi về bố cục và màu sắc. Hay con thử tìm hiểu kiến trúc?”
Từ đó con bắt đầu vẽ. Con vẽ hành lang trường, những nhà hàng từng đến, những không gian khiến mình chú ý. Tôi từng đăng vài bức lên Facebook, nhiều người hỏi con học vẽ ở đâu. Thật ra con không học thêm, phần lớn bắt đầu từ những giờ Arts ở trường rồi tự khám phá thêm. Lúc ấy tôi mới hiểu, có những khả năng có lẽ đã ở trong một đứa trẻ từ lâu, chỉ là cần đủ trải nghiệm và đủ không gian để chính đứa trẻ ấy nhận ra.
Sau từng ấy năm, điều tôi thấy rõ nhất ở An Nhiên không nằm ở điểm số hay thành tích. Con biết trình bày một ý tưởng, biết tranh luận, biết làm việc với người khác và quan trọng nhất là biết bắt tay vào làm. Những điều ấy không hình thành sau một tiết học hay một khóa học mà đến từ rất nhiều trải nghiệm nhỏ được lặp lại qua nhiều năm: một buổi tập bơi, một dự án với bạn bè, một lần đứng trước đám đông, một ý tưởng được thầy cô khuyến khích thử, hay đơn giản là cơ hội để nói “con nghĩ khác”.
12 năm trước, tôi chọn CIS vì những điều có thể nhìn thấy ngay: vị trí, cơ sở vật chất, chương trình học. Sau từng ấy năm, điều khiến tôi tin lựa chọn đó là đúng lại nằm ở sự trưởng thành của con gái mình.
Tôi nhìn cô bé ngày trước còn đứng bên hồ bơi chờ hiệu lệnh, giờ đã có thể cùng bạn bè tổ chức một sự kiện, tự làm một dự án, tranh luận với mẹ và dần tìm ra những điều mình muốn thử.
Tôi cũng chưa biết sau này An Nhiên sẽ học kiến trúc hay rồi lại yêu thích một lĩnh vực khác. Con còn trẻ, thay đổi là chuyện bình thường. Nhưng với những năm tháng con trưởng thành ở CIS, với những trải nghiệm, kỹ năng và sự tự tin con dần có được từ ngôi trường này, tôi thấy yên tâm hơn khi nghĩ đến chặng đường phía trước: con có thể tự tìm hướng đi cho mình và đủ bản lĩnh để bước tiếp với lựa chọn ấy.
